Spółdzielnie energetyczne – jak realnie obniżyć rachunki za prąd

Spółdzielnie energetyczne mogą zmniejszać koszty energii nawet o połowę dzięki wspólnemu wytwarzaniu i rozliczaniu energii z odnawialnych źródeł. Z analiz przeprowadzonych na podstawie danych wybranych spółdzielni działających na obszarze Energa-Operator wynika, że odpowiednie bilansowanie produkcji i zużycia energii pozwala ograniczyć część opłat naliczanych odbiorcom.

Spółdzielnia energetyczna zrzesza wytwórców i odbiorców energii, którzy wspólnie produkują energię elektryczną w instalacjach OZE oraz rozliczają jej wykorzystanie w ramach jednej struktury. Mechanizm ten umożliwia lepsze dopasowanie lokalnej produkcji do lokalnego zapotrzebowania.

Mechanizmy wpływające na obniżenie kosztów

Jednym z podstawowych elementów modelu spółdzielni energetycznych jest grupowe rozliczanie energii oraz bilansowanie godzinowe. Nadwyżki energii oddawane do sieci mogą zostać odebrane później w systemie net-meteringu (opustów), w którym za każdą kilowatogodzinę energii elektrycznej przekazaną do sieci możliwe jest pomniejszenie poboru energii wykazanego na rachunku o 0,6 kWh.

REKLAMA

W przypadku opłat OZE i kogeneracyjnych brak naliczania dotyczy sytuacji, gdy spółdzielnia energetyczna osiąga nadwyżkę energii oddanej do sieci nad pobraną. Jeśli bilans jest dodatni, opłaty są rozliczane dla całej grupy i dzielone proporcjonalnie między członków spółdzielni.

Bilansowanie godzinowe wpływa również na wysokość opłaty mocowej dla odbiorców rozliczanych wolumenowo. Gdy w danej godzinie produkcja energii przewyższa pobór, do rozliczeń przyjmowana jest wartość zerowa. Mechanizm ten nie zmienia jednak opłat ryczałtowych.

Energia wyprodukowana i zużyta w ramach spółdzielni energetycznej korzysta także ze zwolnień z części opłat, w tym opłaty OZE, kogeneracyjnej i mocowej, a także z obowiązku zakupu świadectw pochodzenia. W przypadku instalacji o mocy do 1 MW energia jest również zwolniona z akcyzy.

Przykłady oszczędności

Analiza dwóch spółdzielni energetycznych działających na terenie Energa-Operator pokazuje, że poziom oszczędności zależy od skali działalności oraz skuteczności bilansowania energii.

W spółdzielni liczącej 33 członków roczna suma opłat OZE, kogeneracyjnych i mocowych wyniosła około 48 tys. zł, podczas gdy przy standardowym rozliczeniu sięgałaby – jak wylicza operator – około 93 tys. zł. Oznacza to oszczędność blisko 45 tys. zł rocznie, czyli około 48 proc. Największe korzyści odnotowano w miesiącach letnich, gdy produkcja energii z OZE przewyższała zapotrzebowanie.

REKLAMA

Znacznie mniejsze korzyści osiągnęła spółdzielnia zrzeszająca 22 członków, gdzie roczne oszczędności wyniosły około 1 tys. zł. Z analizy wynika, że wpływ na niższy poziom oszczędności miały m.in. mniejsza produkcja energii odnawialnej, mniejsza liczba uczestników oraz słabsze bilansowanie produkcji i zużycia.

Od czego zależy poziom oszczędności

Eksperci Energa-Operator wskazują, że istotne znaczenie ma poziom pokrycia własnego zapotrzebowania energią z OZE. Im wyższa autokonsumpcja, tym większe korzyści finansowe dla członków spółdzielni.

Na efektywność wpływa również liczba uczestników oraz struktura taryfowa odbiorców. Lepsze wyniki osiągają większe spółdzielnie, szczególnie te obejmujące odbiorców korzystających z taryf C1, C2 oraz B.

Znaczenie ma także sposób bilansowania energii w poszczególnych godzinach. Nadwyżki produkcji jednych członków mogą kompensować zużycie innych, dzięki czemu opłaty naliczane są od zbilansowanego wolumenu energii, a nie od indywidualnych rozliczeń każdego punktu poboru.

Możliwe dalsze korzyści

Przedstawione kalkulacje dotyczą opłat dystrybucyjnych naliczanych przez operatora systemu dystrybucyjnego. Ponieważ członkowie spółdzielni korzystają z umów kompleksowych, rzeczywiste oszczędności widoczne na fakturach mogą być wyższe. Mechanizmy net-meteringu wpływają bowiem również na obniżenie kosztów energii czynnej, opłat jakościowych i zmiennych opłat sieciowych.

Jak podkreśla Energa-Operator, przedstawione wartości mają charakter przykładowy i zależą m.in. od profilu zużycia energii, poziomu autokonsumpcji, struktury spółdzielni, warunków taryfowych oraz obowiązujących przepisów prawa.

Katarzyna Poprawska-Borowiec, redaktor Gramwzielone.pl